یوان دیجیتال: سلاحی برای جنگ تجاری آمریکا یا تلاشی برای دستکاری کردن بیت کوین؟

بعد از حضوری کوتاه در منطقه قرمز، بیت کوین دوباره به سمت بالا حرکت کرده است و تاجران هم با انگیزه و اشتیاق بیشتری به آن نگاه می کنند. کارشناسان می گویند جنگ تجاری بین آمریکا و چین، یک دلیل کلیدی در نوسان های قیمت اصلی ترین ارز دیجیتال دنیاست. در ضمن یک عامل دیگر هم این باور را تقویت می کند که آن هم بیانیه بانک خلق چین در مورد برنامه هایش برای سبقت گرفتن از آمریکا و Libra فیس بوک با انتشار یک ارز دیجیتال ملی است.

تلاش دولت چین برای دیجیتالی کردن یوان و به چالش کشیدن آمریکا و فیس بوک

همان طور که کوین تلگراف گزارش داده بود، بانک خلق چین برای تمرکز روی ایجاد ارز دیجیتال قانونی خودش برنامه ریزی کرده است. در روز 2 آگوست، یک ویدیو کنفرانس برای بحث در مورد مسائل مالی نیمه دوم سال 2019 انجام شد و مدیران نهادهای مالی و اقتصادی چین در مورد موضوع ارزهای دیجیتال با هم صحبت کردند. بانک مرکزی این کشور هم نیتش برای تسریع در روند ایجاد ارز دیجیتال قانونی خودش را اعلام کرده و همین طور تصریح کرده منابع بیشتری برای اجرای این پروژه تخصیص خواهد داد.

مشخص است که تصمیم بانک چینی برای تسریع روند ارز دیجیتال ملی به خاطر بحث های ایجادشده در مورد انتشار سکه لیبرا است. فیس بوک این پروژه را در سال 2019 شروع کرد و در حال حاضر رایزنی های جدی در مورد آن در دولت آمریکا انجام می شود ولی تاکنون نتیجه خاصی نداشته است.

در ماه جولای، وانگ ژین رئیس بخش پژوهش های بانک خلق چین گفت با گسترش پروژه ارز دیجیتال لیبرا، بانک خلق چین باید روند پروژه ارز دیجیتال خودش را تسریع دهد. این پروژه در چند سال اخیر ادامه داشته است. وانگ معتقد است ریسک هایی که لیبرا برای سیستم مالی سنتی ایجاد می کند باعث خواهد شد قانون گذاران منابع بیشتری اختصاص دهند و دولت ها را ترغیب کنند ارز دیجیتال خودشان را منتشر کنند. او سوال جالبی هم مطرح کرد:

«اگر از لیبرا به صورت گسترده ای برای پرداخت ها استفاده شود، آیا می تواند کارکردی شبیه به پول داشته باشد و تاثیر بزرگی بر سیاست پولی، استحکام مالی و سیستم پولی بین المللی بگذارد؟»

چین در این مورد نگران است که لیبرا به چه واحدهای پولی لینک می شود و دلار آمریکا در پروژه لیبرا چه نقشی بازی می کند؟ وانگ در این مورد افزود:

«اگر این ارز دیجیتال به شدت به دلار آمریکا وصل شود ممکن است شرایطی ایجاد کند که در آن، واحدهای پولی حاکم به همزیستی با ارزهای دیجیتال دلارمحور آمریکا برسند. اما در واقع تنها یک رئیس وجود خواهد داشت و آن هم دلار آمریکا و خود آمریکاست. در این صورت باید منتظر پیامدهای آن در زمینه اقتصادی، مالی و حتی سیاست بین الملل باشیم.»

ژو ژیائوچوان، رئیس سابق بانک خلق چین معتقد است مفهوم ارز دیجیتال جهانی که توسط فیس بوک معرفی شده می تواند به پول حاکمی تبدیل شود که سیستم های پرداخت فرامرزی کنونی را تهدید می کند و می تواند جایگاه واحدهای پولی ملی را تضعیف کند. او قبلا در این مورد در کنفرانسی در پکن صحبت کرده بود. این خبر را ساوث چاینا مورنینگ پست منتشر کرده است.

طبق گفته های ژو، مسئولان چینی باید واحد پول ملی را تقویت کرده به مدل هنگ کنگ فکر کنند که یک renminbi دیجیتال ایجاد کرد و از آن برای انتشار پول از طریق شرکت های تجاری استفاده می کند و بانک مرکزی هنگ کنگ هم نظارت کاملی بر این تراکنش ها دارد. برخی تحلیلگران هم می گویند شرکت های بزرگی چون علی بابا و Tencent می توانند چنین وظیفه ای را برعهده گیرند. به نظر می رسد شرکت های غول آسای کشور از ایده های دولتمردان چین حمایت می کنند. یکی از این نشانه ها در صحبت های رن ژنگ فی، مدیر ارشد اجرایی شرکت هوآوی مشخص است:

«چین می تواند نسخه ما از لیبرا را منتشر کند. چرا باید منتظر بقیه باشیم؟ قدرت یک کشور همیشه بزرگتر از قدرت یک شرکت اینترنتی است.»

حمایت Stablecoin از اقتصاد بومی

ممکن است یک ارز دیجیتال ملی به شکل stablecoin منتشر شود و به یوان وصل باشد (که آن را رنمینبی هم می خوانند). پژوهشگران بانک خلق چین گزارشی از اقدامات اخیر در این حوزه را اکتبر سال گذشته منتشر کردند. بیشتر این سکه ها به دلار آمریکا وصل هستند که می توان به Gemini Dollar و Paxos Standard اشاره کرد. محققان می گویند گسترش ارزهای دیجیتال وصل شده به دلار آمریکا، نقش دلار در سیستم پولی جهانی را تقویت می کند و تاثیر منفی بر سایر واحد های پولی حاکم دارد.

«اگر استیبل کوین های وصل شده به دلار آمریکا در بازار به صورت گسترده ای پذیرفته شده مورد استفاده قرار گیرند و کاربری شان را در اقتصاد واقعی جهان نشان دهند، ما باید تلاش های پژوهشی مان در این زمینه را دوبرابر کنیم و تجربیات مشابه را موردمطالعه قرار دهیم. باید نهادهای بومی را موردحمایت قرار داد و استیبل کوین های وصل شده به رنمینبی منتشر کرد.»

در عین حال، نگارندگان این گزارش به این نکته هم اشاره کردند که این استیبل کوین ها هنوز راه زیادی در پیش دارند تا بتوانند تاثیر چشمگیری بر سیستم مالی داشته باشند. استار ژو، موسس شرکت مبادله ارز دیجیتال OKCoin هم دیدگاه مشابهی در پستش در سایت Weibo داشته است:

«استیبل کوین وصل شده به دلار که توسط دولت آمریکا کنترل می شود، نفوذ دلار آمریکا را 100 برابر می کند.»

رشد بیت کوین به خاطر سقوط نرخ یوان

تحلیلگران معتقدند ارتباطی بین سقوط نرخ یوان و رشد بیت کوین وجود دارد. قیمت این ارز دیجیتال محبوب و معروف افزایش چشمگیری داشته آن هم درست زمانی که ارزش واحد پول چین 7 درصد کاهش داشته و به پایین ترین حد در 11 سال اخیر رسیده است. در روز 5 آگوست، قیمت بیت کوین تا 11786 دلار بالا رفت و افزایش روزانه به 11 درصد رشد رسید.

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا در توییتر به این مساله پرداخت و دولت چین را متهم کرد که قیمت رنمینبی را دستکاری می کند:

«چین ارزش واحد پولش را تا حدی پایین آورده که در تاریخ بی نظیر است. به این می گویند دستکاری کردن واحد پول. آیا سیستم مرکزی بانک های آمریکا (Federal Reserve) به حرف من گوش می دهد؟ این یک تخلف بزرگ است و به شدت چین را در طول زمان تضعیف می کند.»

تحلیلگران مالی می گویند کاهش ارزش رنمینبی به خاطر نگرانی های سرمایه گذارها در مورد دور جدیدی از تشدید جنگ تجاری بین چین و آمریکاست. این اتفاق سه روز بعد از افزایش تعرفه گمرکی افتاد که ترامپ اعلام کرد. طبق صحبت های رئیس جمهور آمریکا، تعرفه گمرکی اجناس وارداتی از چین افزایش پیدا کرده است. حالا که محصولات آمریکایی برای مصرف کننده های چینی گران تر می شود، نرخ مبادله ارز پایین تر می تواند به صادرکننده های آمریکایی ضربه بزند. قیمت معاملات آینده سهام آمریکا هم کاهش پیدا کرده در حالی که بازار ارزهای دیجیتال روندی کاملا برعکس آن داشته است.

برخی تحلیلگران می گویند دلیل این اتفاقات، به این خاطر است که سرمایه گذاران چینی از بیت کوین برای پس انداز پول استفاده می کنند. سیمون پیترز یک تحلیلگر در پلتفرم eToro است و معتقد است سرمایه گذاران چینی ممکن است در جریان کاهش ارزش یوان، بخواهند تنوعی در ثروت شان ایجاد کنند (از واحدهای پولی دیگر استفاده کنند). او در این باره اظهار داشت:

«با توجه به اینکه سرمایه گذاران چینی، بخش بزرگی از سرمایه گذاران ارزهای دیجیتال را شکل می دهند، احتمال زیادی وجود دارد که آنها از بیت کوین در مقابل یوان حمایت کنند.»

پیتر شیف، اقتصاددان و مدیر ارشد اجرایی شرکت Euro Pacific Capital این اظهارات را رد کرده می گوید این حرف ها بیشتر گمانه زنی است نه نیاز واقعی:

«CNBC به شدت تلاش می کند مخاطبانش را ترغیب کند بیت کوین بخرند. طلا بازار بزرگتری دارد ولی CNBC وقت بیشتری را برای پوشش رسانه ای بیت کوین اختصاص می دهد. چینی ها بیت کوین را به عنوان یک پناهگاه امن خریداری نمی کنند. کسانی که چنین گمانه زنی هایی دارند تصور می کنند چینی ها به بیت کوین به چشم پناهگاه امن نگاه می کنند.»

در اینترنت چه می بینیم؟

بیانیه های جاه طلبانه بانک خلق چین در مورد ایجاد یک ارز دیجیتال ملی، بحث های شدیدی را در جهان ایجاد کرده است. در اینترنت هم واکنش های مختلفی نشان داده شد که اکثرا منفی بودند. برخی کاربران شبکه های اجتماعی می گویند هم آمریکا و هم چین به ارز دیجیتال برای تقویت کنترل شان روی شهروندان شان نیاز دارند. ریچارد هارت که یکی از فعالان عرصه ارزهای دیجیتال است در این باره نوشت:

«دولت ها می خواهند کنترل بیشتری روی شهروندان شان داشته باشند. این اصلا چیز تازه یا خوبی نیست.»

برخی هم می گویند مقابله چین و آمریکا در زمینه ارزهای دیجیتال می تواند باعث ایجاد یک جنگ جهانی شود.

تصمیم بگیرید کدام طرف هستید

هنوز مشخص نیست که مردم چین چه زمانی می توانند از ارز دیجیتال ملی شان استفاده کنند. شاید سال ها طول بکشد که چنین ایده ای اجرایی شود. طی کردن این روند شاید نیازمند ایجاد یک قالب مدیریتی و قانونی، ابزارهای مالیاتی و قانونگذاری و به کار گرفتن متخصصانی است که با ارزهای دیجیتال کار خواهند کرد.

قبلا کشورهایی چون ایران، ترکیه، عربستان، روسیه، استونی و ونزوئلا هم سعی کردند ارز دیجیتال ملی ایجاد کنند. گفته می شود ونزوئلا توانست سرمایه 1 میلیارد دلاری در دوره پیش فروش ارز دیجیتال Petro (با پشتیبانی نفت) جمع آوری کند و بانک های این کشور هم حساب بانکی شهروندان را با این ارز جدید نشان می دهند. مانوئل کوئودو، وزیر نفت ونزوئلا می گوید آنها می خواهند پترو را به ارز دیجیتال اصلی اوپک تبدیل کنند.

چین هم از ژانویه 2016 انجام چنین اقداماتی را بررسی می کند. در آن زمان نمایندگان بانک خلق چین، برنامه هایشان برای ایجاد ارز دیجیتال ملی چین را تشریح کردند. در عین حال، بانک مرکزی چین هم به روشنی در مورد برتری های ارزهای دیجیتال بر پول سنتی بیانیه صادر کرد:

«ارزهای دیجیتال ارزان تر از پول های حاکم سنتی هستند و باعث افزایش تجارت، شفافیت تراکنش های مالی و کاهش ریسک پولشویی و فرار مالیاتی می شوند. استفاده از ارز دیجیتال به ما کمک می کند یک زیرساخت مالی جدید بسازیم و سیستم پرداخت در چین را تقویت کنیم و بهره وری توافقات دوطرفه را بالا برده، مدرنیزه کردن اقتصادمان را تسریع کنیم.»

مشخص است که بانک خلق چین مدت هاست در حال تعقیب روند ایجاد بازار ارز دیجیتال است و از سال 2014 یک گروه پژوهشی مناسب ایجاد کرده است. از سال 2015 دولت چین به طور فعال به مطالعه تجربیات سایر کشورها در این حوزه پرداخته و قوانین و سیستم های اجرایی را بررسی کرده تا یک قالب قانونی و مدیریتی مناسب ایجاد کند.

جالب است بدانید در گزارشی که توسط وب سایت رسمی بانک خلق چین منتشر شده به نام بیت کوین حتی یک بار هم اشاره نشده است در حالی که چین یکی از بازیگران اصلی صنعت ارزهای دیجیتال است. در ضمن به اصول و فناوری هایی که برای پایه گذاری یک ارز دیجیتال دولتی موردنیاز است هم اشاره ای نشده است.

در عین حال، نام فناوری بلاکچین تنها یک بار در متن آمده است و آن هم به عنوان یک پدیده خاص در توسعه فناوری اطلاعات. اما ساختار کلی نوشته موردنظر نشان می دهد که ارز دیجیتال آینده تا حد زیادی شبیه به بیت کوین خواهد بود؛ حداقل از دیدگاه فنی.

وانگ به این نکته پرداخته که بانک خلق چین یکی از اولین بانک های مرکزی بود که به تحقیق در مورد امکان ایجاد ارز دیجیتال خودش پرداخت. اما تجربه تحقیقاتی به تنهایی کافی نیست. او در این باره گفت:

«ما زود شروع کردیم ولی کارهای زیادی باید انجام شود تا پیشرفت کنیم.»

در ضمن او تایید کرد که بانک مرکزی تاییدیه مسئولان چینی برای ایجاد ارز دیجیتال خودش را دریافت کرده است هرچند مشخص نیست این پروژه در حال حاضر به چه مرحله ای رسیده است. هوانگ ییپینگ یک استاد دانشگاه در پکن است و به عنوان رئیس نهاد تحقیقاتی فعالیت می کند. او می گوید چین در ایجاد منابع مالی دیجیتال از آمریکا پیشی گرفته است:

«مشخص نیست که لیبرا موفق خواهد بود یا نه. ولی این مفهوم از بین نخواهد رفت. در ضمن این هشداری است به چین که برتری اش در دنیای مالی دیجیتال تضمین شده نیست.»

یکی از نماینده های ارشد بانک خلق چین (که نخواست نامش فاش شود) در مصاحبه با کوین تلگراف گفت اجرای چنین پروژه بزرگ و بنیادینی بدون ریسک نخواهد بود:

«ارز دیجیتال یک مفهوم خیلی مهم برای آینده است. پیامدهای جنگ تجاری چین و آمریکا و تاثیرات منفی اش تا مدت ها باقی می ماند. در چنین شرایطی، باید بر توسعه اموال دیجیتال نظارت داشته باشیم چون فرصت ها و ریسک ها را با هم در پی دارد. من باور دارم چین، ارز دیجیتال خودش را یک روز ایجاد می کند.»

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.