دانستنی هایی در خصوص رضایت جنسی

مقدمه

زندگی جنسی مطلوب بخش مهمی از یک زندگی رضایت بخش است. معنای زندگی جنسی مطلوب بسته به امیال جنسی، انتظارات و نیازهای ما از یکدیگر تمییز یافته و با رشد و بالا رفتن سن ما تغییر میکند. عده ای میخواند روزانه رابطه ی جنسی برقرار کنند درحالیکه عده ای دیگر ترجیح میدهند هرگز در طول زندگی خود تجربه ی جنسی ای نداشته باشند.

مفهوم رضایت جنسی نقش مهمی در پژوهش و شناخت اختلالات جنسی دارد. در سازمان جهانی بهداشت چهار سوال از شرکت کنندگان پرسیده میشود که تمام این سوالات نسبی میباشند. در این پژوهش، از بین 10 زن حدود 4 نفر به اختلالات جنسی اشاره کرده اند و چند نفری گفته اند که متاسفانه اختلالات جنسی بر روی زندگی شان تاثیر گذاشته است. توصیه ای که به آن ها شده است این است که زندگی رضایت بخش به معنی زندگی جنسی عالی و بینظیر نیست.

بر خلاف این ذهنیت، عوامل بیولوژیکی، روانشناسی، فیزیکی، روابطی، اجتماعی-محیطی نیز هستند که میتوانند تاثیرات مثبت یا منفی ای بر روی زندگی جنسی ما داشته باشند. بعضی از این عوامل قابل تغییر هستند و بعضی دیگر هم چون سن این قابلیت را ندارند. علیرغم میزان کنترلی که ما بر این عوامل داریم، درک اینکه عملکرد جنسی ما همیشه 100% تحت کنترل ما نیست، میتواند باعث کاهش نارضایتی و تشویق افراد به بحث و گفتگو درمورد نگرانی های ناشی از سلامت جنسی با متخصصان سلامت و بهداشت شود.

آناتومی جنسی و رضایت جنسی

درک ما از لذت جنسی ای که سیستم تناسلی بانوان میتواند ایجاد کند، ناقص است. به طور کلی مبحثی وجود دارد که میگوید تحریک کلیتوریس و عصب های انتهای آلت تناسلی بانوان میتواند منجر به لذت و ارگاسم شود. اما دانشمندان در مورد وجود و مکان نقطه ی گرافنبرگ که تحت عنوان نقطه ی “جی” شناخته میشود، هنوز به توافق نرسیده اند.

 تعاریف زیادی در مورد نقطه ی جی وجود دارد. دو مورد از این تعاریف ارائه شده بدین شکل میباشد: 1) نقطه ی جی دسته ای از تارهای عصبی ای است که به عصب ناحیه ی تناسلی متصل میشود. 2) نقطه ی جی ناحیه ای است بسیار حساس که باعث ایجاد احساس در واژن ، کلیتوریس و داخل مجرای ادراری میشود.

علاوه بر این، از آن جایی که کلیتوریس میتواند در حین رابطه ی جنسی و تحریک شدن حرکت کند، عده ای از دانشمندان بر این باورند که نقطه ی جی یا قسمتی از کلیتوریس است یا کلیتوریس به دلیل حرکت خود در حین رابطه ی جنسی میتواند تحریک شود. وجود این عصب ها و ماهیچه های حساس ممکن است در میان خانم ها متفاوت باشد. نقطه ی جی محل مشخصی نداشته و حتی ممکن است در بدن بعضی خانم ها وجود نداشته باشد.

به همین ترتیب، باتوجه به تفاوت در حساسیت های جسمی در لمس و تحریک، یک فرد ممکن است به وسیله ی قسمت هایی از بدن خود غیر از ناحیه ی تناسلی تحریک شود.

طبقه بندی عملکرد جنسی

محققان و متخصصان سلامت معمولا مشکلات جنسی را به 4 گروه اصلی تقسیم میکنند:

اشتیاق: به معنی علاقه در حین رابطه جنسی

تحریک شدن: به معنی تغییرات فیزیکی همچون “لابریکیشن” و تغییرات احساسی ای افراد در حین فکر کردن یا انجام رابطه ی جنسی تجربه میکنند.

ارگاسم/رضایت

دردهای فیزیکی

بسته به موضوع پژوهش، طبقه بندی ها میتوانند دقیق تر و جزئی تر باشند. برای مثال محققانی که دردهای فیزیکی ناشی از رابطه ی جنسی را مورد بررسی قرار میدهند، معمولا به ناحیه ای خاص و زمان شروع درد میپردازند. چرا که فهمیدن اطلاعات جزئی تر میتواند منجر به درمان بهتر یا درک بهتر از علل زمینه ای شود.

باتوجه به چگونگی بروز اختلالات رایج جنسی گزارش شده ( درحدود 4 زن از بین 10 زن) برای تشخیص اختلال عملکرد جنسی نیاز است تا این اختلال به صورت جدی بر کیفیت زندگی فرد تاثیر بگذارد.

عوامل بیولوژیکی

سن تاثیر زیادی بر زندگی جنسی ما میگذارد. با بالارفتن سن افراد، شکایت های ناشی از اختلالات جنسی آغاز میشود. به ویژه هنگامی که شخص یائسه شده یا به دوران یائسگی نزدیک باشد. این افزایش اختلالات جنسی بیشتر ناشی از تغییر هورمون ها و افول سلامتی بدن میباشد. افزایش سن لزوما تمام جوانب عملکرد جنسی را تحت شعاع قرار نمیدهد. برای مثال، در مطالعه ی بیش از 2600 زن ایرانی، بانوان بین 50 تا 60 سال، پنج برابر بیش از بانوان بین 20 تا 29سال دچار اختلالات ناشی از برانگیختگی جنسی شده بودند. با این وجود در تحقیقی مشابه بانوان بین 20 تا 29سال دوبرابر بانوان 50 تا 60 سال اختلالات مرتبط با درد را تجربه کرده بودند. این نتایج ممکن است تحت تاثیر اختلالات فرهنگی-اجتماعی بین گروه های سنی رایج باشد. با این حال ممکن است با افزایش سن، تغییرات مثبتی در بدن رخ دهد.

سیکل قاعدگی میتواند بر روی زندگی جنسی تاثیر بگذارد. در مطالعه ای که بر روی 43 زن دگرجنس گرا انجام شد، محققان دریافتند با بالا رفتن هورمون پروژسترون در بزاق های نمونه برداری شده، شرکت کنندگان گزارش کردند که که میل جنسی آن ها به شریک جنسی شان کاهش یافته است. این نتیجه چند منطق بیولوژیکی به همراه دارد. زیرا سطح پروژسترون پس از تخمک گزاری افزایش میابد و در طول زمانی که سطح این هورمون بالا است بعید به نظر میرسد که رابطه جنسی منجر به بارداری شود. بنابراین بدن فرد میتواند نسبت به سایر زمان های سیکل قاعدگی خود مشتاق به برقراری رابطه جنسی نباشد.

عوامل روانشناسی، فیزیکی و دارویی

عوامل روانشناسی، فیزیکی و دارویی زیادی شناخته شده اند که بر روی عملکرد جنسی تاثیر میگذارند. از جمله:

  • آسیب به سیستم عصبی (برای مثال ستون فقرات)
  • آسیب به ناحیه ی تناسلی
  • افسردگی
  • داروهای ضدافسردگی به ویژه  بازدارنده بازجذب سروتونین (SSRI)
  • جراحی اعضای دستگاه تناسلی مانند برداشتن رحم
  • دیابت
  • بی اختیاری ادرار
  • آندومتریوز
  • بیماری قلبی عروقی
  • فشارخون
  • چاقی و بزرگ بودن دور کمر
  • کنترل تولید هورمونی
  • فعالیت بدنی

برخی از عواملی که در عملکرد جنسی تاثیر منفی میگذارند تغییرپذیر نیستند اما برخی از آن ها با تغییرات رفتاری یا با کمک متخصصان بهداشت قابل حل شدن هستند. به عنوان مثال، برخی از داروهای ضدافسردگی میتوانند با وجود استفاده از داردی SSRI باعث بهبود در عملکرد جنسی شوند. به همین منوال، روش های درمانی خاصی از آندومتریوز اختلالات جنسی ناشی از شرایط را کاهش داده اند، در حالیکه برخی از روش های درمانی دیگر تاثیر کمتری دارند.

داشتن فعالیت بدنی زیاد، تاثیر مثبتی بر عملکرد جنسی دارد. در مطاله ای که بر روی زنان مبتلا به دیابت انجام شد، هر شاخص سوخت و ساز (MET) خطر اختلالات جنسی که خانم ها محتمل میشوند را تا9% کاهش داد. به همین شکل، در مطالعه ای که بر روی زنان ایرانی انجام شد و به آن اشاره نیز شد، افرادی که در طول هفته چند بار ورزش میکردند، دو برابر بیشتر از کسانی که به طور روزانه ورزش میکردند، از اختلالات جنسی شکایت میکردند. کسانی که به ندرت یا هرگز ورزش نمیکردند سه برابر بیشتر دچار اختلالات جنسی شده بودند.

کنترل تولید هورمونی

محققان بر سر اینکه آیا کنترل تولید هورمونی با کاهش میل جنسی مرتبط هست یا نه، به توافق نرسیده اند، اما این مسئله ظاهرا برای تمام انسان ها صدق نمیکند.

در بررسی روابط بین اختلال عملکرد جنسی و کنترل تولید هورمونی، حدود 15% از مصرف کنندگان قرص ضدبارداری تاثیرات جنسی منفی ناشی از کنترل تولید هورمون را گزارش کردند. ایین تاثیر در درجه ی اول مربوط به قرص هایی که دارای میزان پایین تری از استروژن بودند، میشد. اکثر افراد تغییرات مثبت یا منفی ای در عملکرد جنسی شان گزارش نکرده بودند.

در برخی افراد جلوگیری از بارداری با استفاده از کنترل کننده های تولید هورمونی، با ایجاد آرامش بیشتر، عملکرد جنسی آن ها را بهبود میبخشد.

در یک آزمایش کنترل به صورت رندوم، زنانی که از قرص های ضدبارداری و یا حلقه ی واژنی هورمونی استفاده کرده بودند، هر دو گروه اظهار کرده بودند در مقایسه با زنانی که از کنترل کننده های تولید هورمونی استفاده نکرده اند، پس از 3 و 6 ماه مصرف، عملکرد جنسیشان بهتر شده است. در هر دو گروه زنان از پایین تر بودن میزان اضطرابشان گفته بودند. به علاوه، این دو گروه از نظر آماری عملکرد بهتر، ارگاسم بهتر با شدت بالاتر در مقایسه با گروهی که استفاده نکرده بودند را گزارش دادند.

برخی پژوهش ها با آنکه نتایج شفافی ندارند اما به نتیجه عکس رسیده اند. در مطالعه ای که بر روی بیشاز 1000 زن انجام شده، محققان متوجه شده اند که مصرف کنندکان هورمونی طبق آمار احتمالا عملکرد جنسی منفی از جمله ارگاسک کمتر و کاهش تحریک گزارش میکنند. با این حال، محققان میزان تفاوت این دسته دسته بندی ها هنگام تعدیل در عوامل مهم ثانویه سن یا نداشتن شریک جنسی ثابت، ذکر نکرده اند و این کار باعث دشواری در ارزیابی میزان تغییرات در عوامل دیگر میشود.

عوامل خارجی

عوامل خارجی مانند زمینه ی شخصی یا عوامل شریکی نیز میتوانند بر روی زندگی جنسی تاثیرگذار باشند. این تاثیرات میتوانند مستقیم بوده یا به وسیله ی عواملی مانند افسردگی یا سلامت عمومی عملکرد جنسی را تحت تاثیر قرار بدهند.

در طول تاریخ نشان داده شده است که سواستفاده جنسی تاثیر منفی ای بر عملکرد جنسی میگذارد، اگر چه این مورد برای تمام بانوان صدق نمیکند. در پژوهشی که بر روی زنانی که در کودکی مورد سواستفاده جنسی قرار گرفته بودند انجام شد، بیشتر در هنگام صحبت در مورد جنسیت یا در حین تحریک شدن، دچار اختلال میشوند. برعکس این گروه، کسانی که مورد تهاجم جنسی قرارگرفته اند جدا از جنسیت تجاوزگر، دچار اختلال عملکرد جنسی نشده اند. در پژوهش دیگری کشف شد زنانی که با همجنس های خود ارتباط جنسی برقرار میکنند، نسبت به دگرجنس گراها 2 یا 3 بار بیشتر مورد تجاوز قرار گرفته اند.

تاثیر شریک جنسی

در تحقیق روی زنان ایرانی، بیش از 7 نفر از بین ده زن، از اختلال جنسی ناشی از مشکلات شخصی با شریک خود، شکایت کردند. بیش از 8 نفر از بین ده زن گزارش کردند که اختلال عملکرد آنها ناشی از عملکرد شریک جنسی آنهاست. به همین طریق، مطالعه ای که بر روی زنان دگرجنس گرای ایتالیایی با اختلال عملکرد جنسی انجام شد نشان داد که علاقه ی شریک زندگی زن به او ممکن است بیش از اختلال عملکرد جنسی بر جنسیت او تاثیر بگذارد.

زنانی که با همجنسان خود رابطه برقرار میکنند گاهی تاثیرات جنسی متفاوتی نسبت به زنانی که با مردها ارتباط برقرار میکنند، تجربه میکنند. در تحقیقی بر روی بیش از 1500 زن همجنس گرا، عوامل زیادی در ارتباط با اختلالات جنسی  کشف شد. از جمله: سن، دیابت و وضعیت یائسگی که مربوط به به اختلال عملکرد جنسی نبودند. اگرچه ممکن است دگرجنس گراها به نوعی واکنش های فیزیولوژیکی مختلفی را نسبت به این عوامل تجربه کنند اما دانشمندان پپیشنهاد میکنند تا این افراد در مقایسه با زنانی که با مردها رابطه دارند، فرم های مختلف جنسی را اجرا کنند. این فعالیت های جنسی کمتر تحت تاثیر عوارض ناشی از دیابت یا یائسگی قرار میگیرند. این ایده به ذهنیت تحقیقات مرتبط با اختلالات جنسی تاکید میکند و بیان میکند اختلال عملکرد جنسی لزوما به معنای نارضایتی جنسی نیست.

اگر از عملکرد جنسی خود ناراضی هستید به متخصص سلامت خود مراجعه کنید. اختلال جنسی مسئله شایعی است و به طور عادی هرشخصی ممکن است در طول زندگی خود با تغییرات جنسی دست و پنجه نرم کند.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.