بازگشایی مدارس

چگونگی بازگشایی مدارس در دوران کرونا و پروتکل های که باید رعایت شود

مقدمه

از اسفند ماه مدارس در ایران و بسیاری از کشورهای جهان بخاطر همه گیری بیماری کرونا بسته شد. بیش از 1.5 میلیارد دانش‌آموز  به خاطر پیشگیری از این بیماری عفونی در سراسر جهان مدارس آنها تعطیل شد و آنها مجبور به ماندن در خانه شدند. این اقدامات در بسیاری از نقاط جهان دارای نتایج مثبت بود و انتشار ویروس کوید 19 کاهش یافت. ولی زمان تعطیلات زیاد شد و بسیاری از متخصصان اطفال و مربیان  بر این عقیده هستند تعطیلی مدارس بیشتر از این زمان نه تنها فایده ندارد بلکه به ضرر دانش‌آموزان نیز هست. به خصوص که شواهدی وجود دارد که نشان می دهد کودکان به ندرت به این بیماری عفونی دچار می شوند و در صورت بیماری علائم آنها شدید نیست.

در انگلیس بیش از 1500 نفر از محققان و پزشکانی که در کالج سلطنتی بهداشت کودکان عضو هستند نامه‌ای سرگشاده نوشتند و در آن از ایجاد خطر در زندگی یک نسل از جوانان ابراز نگرانی کردند. آنها اعلام کردند اموزش مجازی غالبا سایه‌ای کمرنگی از واقعیت است و باعث می شود که کودکانی نتوانند به خوبی با مباحث علمی آشنا شوند. به خصوص در خانواده‌های که والدین زمان یا علم کافی برای آموزش به دانش‌آموزان را ندارند. حتی براساس تحقیقات آزار و اذیت در کودکان در این دوران افزایش یافته است. بسیاری از محققان در کشور انگلیس خواهان بازگشایی دوباره مدارس هستند.

قوانین بازگشایی مدارس در کشورهای مختلف

 برخی از کشورها مانند تایوان، نیکاراگوئه و سوئد هرگز مدارس خود را تعطیل نکردند. و بیش از 20 کشور از اوایل ماه ژوئن مدارس خود را دوباره باز کردند. برخی از این مدارس محدودیت‌های شدیدی در ارتباط با دانش‌آموزان وضع کرده‌اند، در حالی که برخی دیگر از  آنها هیچ قانون خاصی ندارند. برخی از آنها ماسک را اجباری کردند، در حالی که برخی دیگر اختیاری هستند. اگر در بعضی از کشورها یک دانش‌آموز به کرونا مبتلا شود کل مدرسه به صورت موقت تعطیل می شود. در حالی که در برخی از کشورها حتی اگر چندین کودک یا کارمند آن بیمار شوند، مدارس به فعالیت خود ادامه می دهند و فقط افرادی که با افراد مریض تماس مستقیم داشتند به قرنطینه می روند.

تحقیقات

اطلاعات در مورد اینکه ویروس کرونا در مدارس چگونه عمل می کند وجود دارد. یکی از بهترین تحقیقات در این زمینه توسط کاترین ادواردز(Kathryn Edwards) متخصص بیماری‌های عفونی دانشگاه پزشکی وندربیلت انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق مدرسه نشویل است که 8600 نفر دانش آموز دارد. او در مورد نحوه بازگشایی مدارس می گوید: ” به نظر من خیلی ناامیدکننده است.” او و دانشجویانش در مورد مواردی مانند اینکه آیا دانش آموزان کوچکتر نسبت به بزرگترها ویروس کرونا را کمتر منتقل می کنند و یا آیا با بازگشایی مدارس شیوع کرونا افزایش پیدا می کند تحقیق می کنند.

همچنین این محقق به بررسی داده‌های مربوط به کشورهای آفریقای جنوبی، فنلاند و اسرائیل که در آن مدارس باز شدند پرداخت. او با ترکیب این داده‌ها متوجه شد که مدارسی که تعداد دانش آموزان در کلاس درس کم است، و از ماسک استفاده می کنند و فاصله‌های اجتماعی در آنها رعایت می شود ویروس کرونا در آنها به ندرت انتقال یافت و والدین آنها کمتر بیمار شدند. البته تمام دانشمندان بر این موضوع اتفاق نظر دارند که علاوه بر مدرسه، محیط نیز در شیوع بیماری تاثیر گذار است. کشورهای که دارای شیوع بالا هستند احتمالا با بازگشایی مدارس بیماری کرونا در آنها با سرعت بیشتری شیوع پیدا می کند.

شیوع ویروس کرونا در کودکان

روش‌های پیشگیری

اوتو هلو (Otto Helve) متخصص بیماری‌های عفونی کودکان در انستیتوی بهداشت و رفاه فنلاند می گوید: ” شیوع ویروس کوید 19 در مدارس اجتناب ناپذیر است.” اما می توان با انجام برخی از پروتکل‌های بهداشتی می توان از شیوع بیشتر آن جلوگیری کرد. فقط کافی است برخی از برنامه‌های روزمره را در  مدارس تغییر دهند تا با کمترین شیوع دانش‌آموزان بتوانند به تحصیل در مدارس ادامه دهند. به خصوص در کشورهای که نرخ همه‌گیری کرونا پایین است.

احتمال ابتلا و انتقال ویروس توسط کودکان چقدر است؟

چندین مطالعه مختلف که در زمینه ابتلا به ویروس کرونا در افراد زیر 18 سال انجام شده است، نشان می دهد که احتمال اینکه  این افراد به بیماری کرونا مبتلا شوند بین یک سوم تا یک دوم کمتر از بزرگسالان است. البته هر چه سن بیشتر می شود احتمال ابتلا به کرونا افزایش می یابد. همچنین در سنین پایین احتمال اینکه بیماری را انتقال دهند بسیار پایین است. یک تحقیق در شهر کرپی آن والویس که در آن 1500 نفر زندگی می کنند انجام شده است که این تحقیق به شرح زیر است:

هنگامی که دو معلم دبیرستان در اوایل فوریه علائم تنفسی جزئی پیدا کردند، هیچ کس به اینکه این معلمان به بیماری کوید 19 مبتلا شده اند مشکوک نشد. چون فصل آنفلولانزا و سرماخوردگی بود و مقامات بهداشت هنوز تصور می کردند که این بیماری فقط در کشور چین وجود دارد. اما بعد از اینکه یکی از افرادی که با این دو معلم در تماس بود در بیمارستان بستری شد و در 25 فوریه مشخص شد این فرد به بیماری کرونا مبتلا شده است. این موضوع پیش از اینکه فرانسه اقدامات احتیاطی را آغاز کند اتفاق افتاد بود و در مدرسه تعداد زیادی از افراد به این بیماری مبتلا شده بودند.

نتیجه تحقیقات

آرنود فونتنت (Arnaud Fontanet) متخصص اپیدمیولوژی در انستیتو پاستور و همکارانش در  اواخر ماه مارس تحقیقاتی در این مدرسه انجام دادند تا ببینند که به چه میزان این ویروس در شهر و مدارس شیوع پیدا کرده است. آزمایش آنتی بادی در دبیرستان نشان داد که 38 درصد از دانش‌آموزان، 43 درصد از معلمان و 59 درصد از کارکنان غیر آموزشی به این بیمار مبتلا شده‌اند. در آن زمان چندین نفر از افراد مرتبط با مدرسه به خاطر عوارض این بیماری در بیمارستان بستری بودند. در  شش مدرسه ابتدایی آنها فقط سه کودک را یافتند که به این بیماری مبتلا شدند و به احتمال زیاد از اعضای خانواده خود این بیماری را گرفتند. اما محققان متوجه شدند که این کودکان خردسال ویروس را به هیچ کس منتقل نکردند. فونتنت می گوید البته این نتایج همه حدس و گمان است و بهتر است دانش‌اموزان دبیرستانی مراقب باشند.

ممکن است علائم بیماری در این افراد خفیف باشد اما مسری است. امکان انتقال این بیماری در کودکان کمتر از 11 تا 12 کم است. با وجود اینکه آنها در مدرسه بهم نزدیک هستند ولی بیماری به ندرت انتقال می دهند. البته یک سری دیگر از دانشمندان خاطر نشان کردند که کودکان نسبت به بزرگسالان با هم ارتباط بیشتری دارند به خصوص در مدرسه، این موضوع می تواند احتمال انتشار بیماری در این افراد افزایش دهد.

تحقیق دیگری نیز که توسط دانشمندان انجام شده است نشان می دهد که این بیماری در مدارس ابتدایی کمتر از دبیرستان شیوع پیدا می کند. یکی از بدترین شیوع این بیماری در مدرسه در اورشلیم بود که در اواخر ماه مه و اوایل ماه ژوئن اتفاق افتاد که 153 دانش‌اموز و 25 کارمند مدرسه آلوده شدند. در نیوزیلند نیز قبل از تعطیلی مدارس 96 نفر از دانش‌اموزان، معلمان، کارمندان و والدین به این بیماری مبتلا شدند که در مدرسه ابتدایی که در همسایگی آن بود تعداد مبتلایان بسیار کمتر بود.

بازی در مدرسه در دوران کرونا

آیا این نتایج قطعی است؟

آنچه که مشخص است این که این نتایج دقیق و قابل اعتماد نیستند. به عنوان مثال در یک مدرسه ابتدایی در یافا اسرائیل، 33 دانش آموز و 5 کارمند به شدت بیمار شدند. در یک مدرسه ابتدایی در کانادا نیز 9 تا از 11 دانش آموزی که در یک اجتماع شرکت کرده بودند به این بیماری مبتلا شدند. در آمارهای دیگر نیز این موضوع نشان داده شده است و یکی از بدترین آنها مربوط به تگزاس آمریکا است که در آن حداقل 894 کارمند پیش دبستانی و  441 کودک در آن به این بیماری مبتلا شود.

همچنین در مورد ردیابی انتقال بیماری نیز توسط فونتنت و همکارانش تحقیقاتی انجام شد که مشخص می کرد در سنین مختلف علت فرد انتقال دهنده متفاوت است. آنها متوجه شدند که دانش آموزان و کارمندان دبیرستان با شروع تعطیلات زمستانی میزان ابتلای آنها به شدت کاهش یافته است در حالی که موارد ابتلا در مدارس ابتدایی ثابت مانده است. که این الگو نشان می دهد که دانش‌آموزان در دبیرستان به این ویروس مبتلا می شدند، در حالی که دانش‌آموزان کوچکتر این ویروس را از اعضا خانواده خود می گرفتند.

آیا کودکان باید با هم معاشرت داشته باشند؟

صحنه‌های که در چند ماه گذشته در مدارس سراسر جهان به وجود آمد هیچ شباهتی به مدارس ندارد. به کودکان پیش دبستانی آموزش داده شده است که در یک دایره گچی فقط می توانند بازی کنند. به بچه‌های هشت سال گفتند با دوستانشان صحبت نکنند و دانش‌آموزان دبیرستانی نیز یادآوری شده خارج از ساختمان با همکلاسی‌ها خود صحبت نکنند. بسیاری از دانش‌آموزان پس از بازگشایی مدارس پذیرفتند که فاصله فیریکی را برای جلوگیری از شیوع ویروس کرونا رعایت کنند. البته اگرچه این استراتژی موثر است، اما از نظر دانشمندان، متخصصان اطفال و والدین این کار بسیار ناخوشایند است. آنها می گویند شاید این موضوع به جلوگیری از شیوع ویروس کرونا کمک کند اما برای سلامت روان کودکان و نوجوانان این موضوع مضر است.

راسل وینر رئیس RCPCH در بیانه‌ای اعلام کرد: ” مدارس جایی است که کودکان ما می دوند، بازی می کنند و می خندند و با یکدیگر معاشرت می کنند. آنها باید هر چه سریعتر به زندگی سالم خود برگردند.”

بسیاری از کشورها با توجه به نتایج تحقیقات به این نتیجه رسیدند که کمتر ممکن است کودکان بیماری را منتقل کنند به همین علت آنها برای کودکان فاصله گذاری اجتماعی را رعایت نکردند. به عنوان مثال در هلند اندازه کلاس‌ها را به نصف کاهش دادند اما زمانی که مدارس را باز کردند نیاز نبود دانش‌آموزان زیر 12 سال فاصله اجتماعی را رعایت کنند. و برخی از کشورها مانند دانمارک از یک الگوی دیگر استفاده کردند. این کشور اولین کشوری اروپایی بود که مدارس خود را باز کرد. البته با یک الگویی متفاوت، آنها کودکان را به گروه‌های کوچک تقسیم کردند که می توانند در زمان تعطیلی مدرسه نیز با یکدیگر ارتباط داشته باشند.  این کشور از  روش‌های خلاقانه برای کلاس‌ها استفاده کرد و حتی در قبرستان نیز کلاس‌های درس را برگزار کرد.

روش‌های جایگزین برای فاصله اجتماعی در مدارس

در کشور فرانسه روشی متفاوت برای جلوگیری از شیوع بیماری در نظر گرفته شده است. در این روش در مهد کودک‌ها کودکان زیر 5 سال لازم نیست فاصله اجتماعی را رعایت کنند. و به دانش‌آموزان بزرگتر توصیه شده است که هنگام حضور در داخل خانه حداقل 1 متر از دیگر از اعضاء خانواده فاصله داشته باشند. ولی در خارج از خانه آنها می توانند با دوستان خود روابط آزادانه داشته باشند. هلند نیز اخیرا اعلام کرده است که افراد زیر 17 سال نیازی به فاصله ندارند.

در اسرائیل متخصصان خواهان بازگشایی مدارس بودند. این کشور نیز مدارس خود را باز کرده است و تمام دانش آموزان در کلاس 30 تا 40 نفری حاضر شدند. همه دانش‌آموزان در این کشور به مدرسه می روند، اما با توجه به نظر وزیر بهداشت اسرائیل امکان فاصله‌ گذاری اجتماعی وجود ندارد. بنابراین این کشور از استراتژی محافظتی دیگری به عنوان ماسک استفاده کرد.

ماسک زدن در مدارس

آیا بچه ها باید ماسک بزنند؟

ماسک‌ها به احتمال زیاد در مدرسه پخش می شوند، اما کودکان حتی بیشتر از بزرگسالان برایشان پوشیدن ساعت‌ها ماسک سخت است. آنها نیاز است که ماسک را بپوشند تا در طول روز صورت و بینی خود را لمس نکنند. ایا به خاطر ناراحتی باید آنها ماسک استفاده نکنند؟

سوزان کافین متخصص بیماری عفونی در بیمارستان کودکان فیلادلفیا می گوید: ” برای من استفاده از ماسک به معنی کاهش سرعت گسترش ویروس کرونا در مدارس است، به ویژه هنگامی که فاصله گذاری اجتماعی در مدارس ساخت است.” او در ادامه می گوید: ” قطرات تنفسی اصلی‌ترین عامل انتقال ویروس هستند.” پوشیدن ماسک مانعی در برابر این قطرات است.

در چین، کره جنوبی، ژاپن و ویتنام که استفاده از ماسک در فصل آنفلولانزا توسط افراد بیشتر پذیرفته شده است، مدارس تقریبا برای همه دانش‌آموزان و معلمان استفاده از ماسک را ضروری کردند. چین به دانش‌آموزان اجازه می دهد ماسک خود را فقط برای ناهار، وقتی کودکان با پارتیشن های شیشه‌ای یا پلاستیکی جدا می شوند، بردارند. در اسرائیل کودکان بالای 7 سال در خارج از کلاس نیاز است که ماسک بزنند، در حالی که کودکان کلاس چهارم و بالاتر تمام روز لازم است که ماسک داشته باشند. آنها در اتوبوس نیز باید ماسک بزنند. تمامی دانش‌آموزان به دستورات گوش می دهند و نکات را رعایت می کنند.

ماسک در برخی از کشورها اهمیت کمتری دارد. به عنوان مثال در آلمان، دانش‌آموزان فقط در راهروها و حمام ماسک می پوشند و هنگام نشستن بر روی میزهای خود که فاصله آن با سایر افراد حاضر در کلاس زیاد است می توانند آن را بردارند. اتریش نیز در ابتدا ماسک را اجباری کرد ولی زمانی که متوجه شد میزان انتقال بیماری در کودکان کم است، استفاده از ماسک را اختیاری کرد. در کانادا، دانمارک، نروژ، انگلستان و سوئد استفاده از ماسک برای دانش‌آموزان و کارمندان اختیاری است.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *